“De pudeur die wij kennen wat onze vleselijke lusten betreft, is (…) voornamelijk ingegeven door de katholieke kerk. Rouwig ben ik daar niet om, want het is dé verdienste van de joods-christelijke moraal dat ze ons met schaamte heeft opgezadeld. Schaamte is het krachtigste afrodisiacum dat er is.”
(In: De Morgen, zaterdag 23 april 2011, p. 65)
JAN WILLEM GEERINCK
Er komt een dag dat ik besluit:
geen schaamte om mijn kleren uit,
jouw handen toelaat op mijn huid,
al weet ik nog niet wie jij bent.
Voorlopig schaam ik mij nog door.
Twee blote lijven vind ik goor,
omdat ik nog bij niemand hoor
die ‘t mijne al van buiten kent.
Hoe diep gaat liefde, is de vraag.
Hoe ver voorbij de randen?
Tot in mijn ingewanden?
Tot hart en lymfeklieren?
Tot botten, pezen, spieren?
Hou jij ook van mijn nieren?
Of gaat de liefde toch misschien
alleen tot wat het oog kan zien?
Stel dat ik door een ongeval
mijn lichaam niet meer voelen zal,
aai jij dat lichaam dan nog wel?
Of stopt de liefde bliksemsnel?
Hoe diep gaat liefde, is de vraag.
Hoe ver voorbij de randen?
Tot in mijn ingewanden?
Tot hart en lymfeklieren?
Tot botten, pezen, spieren?
Hou jij ook van mijn nieren?
Of gaat het om de schone schijn:
dit vel dat ik probeer te zijn?
Stel dat ik door een ongeluk
mijn been verlies en loop met kruk,
kus jij die kruk dan of dat been?
Of stopt de liefde dan meteen?
TED VAN LIESHOUT
Het gevoel is verder schalks en schaamteloos,
maar toch gaan eerst lakens en dekens erover
en het donker. En de deur moet dicht. Ook het gordijn.
Met mijn ogen gesloten is het mezelf zijn de zekere
zevende zijde van mijn kamer, vloer en plafond
verwisselbaar. En in het diepste geheim, maar blij
om wat het betekent (dat ik voortaan kinderen kan krijgen),
ben ik de enige in de wereld die zijn eerste natte droom
is voor geweest, al schrok ik toch – maar ik heb erop geoefend.
Ik daal traag de trap af. In stilte ruist het applaus en bij
de aanraking van mijn voeten lichten de treden op. Ik hoef verder
geen geroffel op de trom of fanfare. Ze hebben hun slaap nodig,
denk ik met plotseling verstand. Wél trek ik door, expres.
De stortbak juicht me toe. Maar het is onzin om te buigen.
Overdreven. Zie deze man die zonder ophef deze trap op schrijdt.
TED VAN LIESHOUT
Alfredo heeft nog zes maanden te leven, maar hij vindt geen geschikt moment om het zijn familie te vertellen. Zijn moeder is net gestorven, zijn bejaarde vader ontmoet een nieuwe liefde en sluit zich op in het verzorgingstehuis waar zij woont, zijn vrouw ontvangt liefdesbriefjes van een geheime minnaar, zijn tienerdochter neemt wraak op haar beste vriendin en zijn zoon ziet geesten. En tot overmaat van ramp is de kat er ook nog eens vandoor. Alfredo zoekt troost bij zijn secretaresse, zonder de gevolgen te overzien…
Ischa Meijer was de beste interviewer van Nederland. Deze bundel is daarvan het bewijs. In tientallen interviews ontstaat het beeld van iemand die alles durfde te vragen, en meestal nog antwoord kreeg ook. Ischa Meijers methode had tot gevolg dat geïnterviewden meer over zichzelf prijsgaven dan ze zich hadden voorgenomen. Dat leverde bijzondere portretten op, en spectaculaire interviews.
Meijer interviewde Annie M.G. Schmidt voor de avro-televisie. Het was de laatste aflevering van een vierdelige documentaire over de schrijfster, gemaakt door Bos Bros tv-productie.
En daar zit ik dan. Negentien jaar. Met een meisje van zestien dat aan mijn lippen hangt. Lippen die al te veel onzin hebben gekust, te veel belachelijke verhaaltjes hebben geloosd. Ik weet dat dit niets wordt. Ik weet van de projectie, van de beelden, van haar prins op het witte paard. Ik weet dat ik hier niets te zoeken heb. Dat ik in haar mondje niets verloren ben.
Maar ik ga mee. Op haar zetel kom ik naakt te weten dat ze nog maagd is. Dat ze zo graag wil. Dat ze me graag ziet. Dat ze er klaar voor is. Ik weet al te goed dat dit voor mij niets is. Maar ik ga mee. En mee. En mee.
Ik zal het aan mijn vrienden zeggen. Ik zal zelfs lachen als ze vroegen hoe het was. Ik zal niets laten weten. Zeggen dat ik niet kan, dat ik wegmoet, dat ik te laat ben, dat ik geen zin heb. Dat mijn gsm stuk is.
Ze zal het me niet kwalijk nemen. Ik zal het contact traag verbreken. Niets meer laten weten. Ik zal haar nummer wissen. Ik zal er niet meer aan denken. Maar ik ging mee. En mee. En mee.
UIT DE VERGEETPUT
Heel vroeger:
1. Weglopen, maar weten dat je over een kwartier weer op de stoep staat.
Ik zat op de stoep, voor mijn huis. Ik had mijn koffer ingepakt, die groter was dan ik.
De koffer stond naast me.
De buurvrouw kwam thuis, en zei ‘Dag kind, hebben ze je er weer uitgeflikkerd’.
Ik schaamde me voor twee dingen:
-Dat ik iemand was die ze er uit zouden flikkeren,
-dat mijn ouders mensen waren, die een zevenjarig kind op straat zouden zetten.
Vroeger:
1. Gebrek aan talent, op verschillende vlakken.
Ik had een groot rekendefect op school.
Ik stal alle antwoordboekjes aan het begin van het jaar, en maakte kopies.
De enige kopieën die ik in mijn leven maakte, en nooit kwijt raakte.
Men dacht dat ik een wonderkind was.
Eenzaam ging ik naar huis.
2. Mijn gulzigheid.
Mijn vriendinnen trokken het goed, om na schooltijd, maar 1 snoepje te nemen.
Ik nam ook altijd een eenheid, maar dan wel 1 zak,
dus stal ik snoepjes bij mijn vriendinnen, als ze niet keken.
Eigenlijk schaam ik me hier niet voor. Ik ben een goede dief.
Iets minder vroeger:
1. Niet weten hoe je met iemand naar bed moet gaan.
Ik zei tegen mijn eerste vriendje, dat ik mijn moeder had beloofd dat ik haar zou bellen, als hij een poging zou doen mijn kleren uit te doen.
Hij moest hard lachen, en deed toch mijn trui uit.
Ik had toen nog weinig borsten, iets waar ik mij ook voor schaamde,
en toen zei ik: heb je al die moeite voor niks gedaan. Ik draag nog hemden.
Ik schaamde mij, dat ik niet zo cool was als de meisjes die het niet erg vonden dat ze nog geen borsten hadden.
2. Gebrek aan vrienden
Ik had in mijn klas weinig vrienden.
Ik verzon mensen, die ‘liefs’ met een dikke stift op mijn etui schreven.
“Hannah” was er een van.
3. Niet toegeven dat je gewoon niet rookt
Ik had twee vrienden op de middelbare school, die rookten.
Ik wilde niet roken, en zei dat ik een groot geheim had, waardoor ik niet mocht roken.
Toegeven dat ik gewoon niet rookte, had ik niet aan gedacht.
Ik schaam mij hier diep voor.
Nu:
1. Schaamte voor mijn schaamte
Schaamte vind ik niet erg. Mooi wel zelfs.
Maar ik schaam mij vaak om mijn schaamte, en dat vind ik bijna ondraaglijk.
Omdat ik kennelijk niet kan toegeven, dat er dingen zijn waar ik mij voor schaam.
Dat ik zo iemand ben.
En dat ik niet ben als Pippi Langkous.
Die schaamte om schaamte wil ik ook altijd verbergen, omdat Pippi Langkous zich nooit zou schamen voor haar schaamte.
REBEKKA DE WIT
Mijn buurjongen is precies een half jaar ouder dan ik. Om de zes maanden vieren we samen iemands verjaardag. Die van mij of die van hem.
Vandaag zitten we in het gras en we praten over seks.
Ik weet niet precies hoe oud we vandaag zijn. Kleuters nog.
We praten over seks en ik zeg dat seks piemel in spleet is. Ik weet niet hoe ik dat bedacht hebt.
Hij krijgt de slappe lach.
Ik begin te twijfelen.
Hij stopt niet met lachen.
Ik loop weg.
’s Avonds zit ik samen met mijn moeder op de rand van het bad om mijn voeten te wassen. In de zomer doen we dat elke avond, net voor bedtijd.
Ik was mijn voeten vanavond in stilte.
Mijn moeder vraagt wat er scheelt.
Ik zeg dat ik iets stoms hebt gezegd, en dat de buurjongen mij heeft uitgelachen.
Wat dan?
Ik heb gezegd dat seks piemel in spleet was, en dat kan natuurlijk niet.
Mijn moeder lacht. Dat kan wel, zegt ze.
Ze droogt onze voeten af en haalt een boek uit de kast. Het ei van mama. Een boek voor grote meisjes.
KAAT
Vier generaties vrouwen kijken terug naar het meisje dat ze ooit waren, naar een verleden waarin niets mocht, maar soms veel gebeurde. Hun woorden zoeken een weg om te vertellen wat meestal verborgen bleef.
Over seksuele voorlichting en hoe die al dan niet werd ontweken, over de allereerste menstruatie en de schaamte, over de verhaaltjes en het bijgeloof er rond. Ze weten nog goed hoe het was, die eerste keer. En hoe ze moesten voorbehoeden door voorzichtig te zijn en zeker niet te zingen in de kerk.
Kortom, over de lusten en de lasten van de liefde. Over idolen, maten en gewichten en schoonheidsidealen die evolueren. En over de goesting ook…
“Oneerlijke kleederdracht stompt geleidelijk uw schaamtegevoel af. Uw schaamtegevoel! Die edele gave der natuur die u, als van zelf weerhoudt van het oneerbare… Uw schaamtegevoel! Die fiere afweer der ziel tegen de wilde drift, die zalige schutse uwer woord!” (p.103-104)
DIANE DE KEYZER
 "De interviewer en de schrijvers")
